Luật Hoàng Phi Tài liệu Bài thu hoạch 5 hình thái kinh tế xã hội

5 hình thái kinh tế xã hội

Công xã nguyên thủy là hình thái kinh tế xã hội đầu tiên và sơ khai nhất trong lịch sử loài người. Trong xã hội công xã nguyên thủy, tư liệu lao động được sử dụng thô sơ chủ yếu là sử dụng đồ đá, thân cây làm công cụ lao động.

Hình thái kinh tế – xã hội là một phạm trù của chủ nghĩa duy vật lịch sử dùng để chỉ xã hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất đinh, với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó, phù hợp với một trình độ nhật định của lực lượng sản xuất, và với một kiến thức thượng tần tương ứng được xây dựng trên những quan hệ sản xuất đó.

Theo chủ nghĩa Mác – Lê nin thì trong lịch sử loài người có 5 hình thái kinh tế xã hội từ cấp đến cao.

Hình thái công xã nguyên thủy

Công xã nguyên thủy là hình thái kinh tế xã hội đầu tiên và sơ khai nhất trong lịch sử loài người.  Trong xã hội công xã nguyên thủy, tư liệu lao động được sử dụng thô sơ chủ yếu là sử dụng đồ đá, thân cây làm công cụ lao động. Do đó, cơ sở kinh tế thời kỳ này là sự sở hữu chung về tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động. Như vậy, đặc điểm điểm về tư liệu sản xuất, cơ sở kinh tế là điểm nổi bật để so sánh công xã nguyên thủy với các hình thái kinh tế xã hội khác.

Xuất phát từ cơ sở kinh tế, xã hội công xã nguyên thủy chưa có giai cấp, do đó Nhà nước và pháp luật chưa được thiết lập. Quan hệ sản xuất là quan hệ bình đẳng, cùng làm cùng hưởng.

Hình thái chiếm hữu nô lệ

Xã hội chiếm hữu nô lệ xuất hiện tương đối sớm ở phương Đông, khoảng 3000 năm TCN ở các nước Ai Cấp, Lưỡng Hà, Ấn Độ,… sau khi chế độ thị tộc tồn tại trong công xã nguyên thủy tan rã. Đây là xã hội đầu tiên có nhà nước và các cuộc cách mạng xã hội đầu tiên trong lịch sử loài người đã hình thành nên hình thái kinh tế xã hội chiếm hữu nộ lệ.

Trong hình thái kinh tế xã hội này, chế độ công hữu được thay thế bằng chế độ tư hữu chủ nô.

Bên cạnh đó, xã hội biến đổi từ xã hội không có giai cấp thành xã hội có giai cấp. Trong đó, có hai giai cấp chủ yếu là chủ nô và nô lệ, có sự mâu thuẫn và đối kháng gay gắt. Do đó, có sự thay thế chế độ tự quản thị tộc bằng trật tự có nhà nước của giai cấp chủ nô. Giai cấp chủ nô dùng bộ máy cai trị của mình bóc lột sức lao động của nô lệ.

Từ đó, hình thái kinh tế xã hội này đã là xuất hiện kiểu nhà nước đầu tiên, đó là Nhà nước chủ nô.

Hình thái phong kiến

Phong kiến là cấu trúc xã hội xoay quanh những mối quan hệ xuất phát từ việc sở hữu đất đai để đổi lấy lao động.Nói cách khác là hình thái phong kiến có sự thay thế phương pháp bóc lột sức lao động trong xã hội chiếm hữu nô lệ bằng hình thức bóc lột địa tô. Người nông dân được giao đất đai và canh tác trên thửa ruộng của mình, đến kỳ phải có nghĩa vụ nộp tô thuế cho địa chủ.

Như vậy, trong hình thái kinh tế xã hội này đã hình thành 2 giai cấp, đó là:

– Giai cấp thống trị bao gồm giai cấp quý tộc, địa chủ;

– Giai cấp bị trị là nông nô và nông dân.

Hình thái tư bản chủ nghĩa

Chủ nghĩa tư bản xuất hiện đầu tiên tại châu Âu và phát triển từ trong lòng xã hội phong kiến châu Âu và chính thức được xác lập như một hình thái xã hội tại Hà Lan và Anh ở thế kỷ XVII.

Chủ nghĩa tư bản là một trong 5 hình thái kinh tế xã hội, là một hệ thống kinh tế dựa trên cơ sở quyền sở hữu tư nhân đối với tư liệu sản xuất và hoạt động sản xuất vì lợi nhuận. Chủ nghĩa tư bản có các đặc trưng đó là tài sản tư nhân, tích lũy tư bản, lao động tiền lương, trao đỏi tự nguyên, một hệ thống giá cả và thị trường cạnh tranh.

Bản chất sự “bóc lột” nằm ở giá trị thặng dư mà sức lao động tạo ra khi các nhà tư bản thuê lao động và sử dụng sức lao động.

Hình thái tư bản bản nghĩa được thể hiện dưới các hình thức chủ yếu như chủ nghĩa tư bản tiên tiến, chủ nghĩa tư bản tài chính, chủ nghĩa trọng thương, kinh tế thị trường tự do, kinh tế thị trường xã hội, chủ nghĩa tư bản nhà nước, chủ nghĩa tư bản độc quyền.

Hình thái cộng sản chủ nghĩa

Đây là hình thái phát triển cao nhất trong 5 hình thái kinh tế xã hội của loài người. Cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội là nền sản xuất công nghiệp hiện đại gắn liền với lực lượng sản xuất đã phát triển ở trình độ cao. 

Trong hình thái kinh tế xã hội này, chế độ công hữu về tư liệu sản xuất được thiết lập. Từ đó, xóa bỏ những mâu thuẫn đối kháng trong xã hội, giúp gắn bó các thành viên trong xã hội với nhau vì lợi ích căn bản, được thể hiện qua các đặc điểm sau:

– Chủ nghĩa xã hội thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động: “Làm theo năng lực, hưởng theo lao động” còn trong xã hội cộng sản chủ nghĩa (bước phát triển cao hơn của xã hội chủ nghĩa, khi mà sức sản xuất đạt tới trình độ và năng suất cực cao) sẽ là: “Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”

– Chủ nghĩa xã hội có nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước kiểu mới, nhà nước mang bản chất của giai cấp công nhân, mang bản chất nhân dân rộng rãi và tính dân tộc sâu sắc, thực hiện quyền lực và lợi ích của nhân dân. Nhà nước xã hội chủ nghĩa được lãnh đạo bởi Đảng Cộng sản.

–  Chủ nghĩa xã hội giải phóng con người khỏi áp bức bóc lột, thực hiện công bằng, bình đẳng, tiến bộ xã hội, tạo những điều kiện cơ bản để con người phát triển.

Như vậy, ta thấy 5 hình thái kinh tế xã hội có sự phát triển từ thấp đến cao theo quy luật vận động và phát triển khách quan của xã hội. Trong đó, cơ sở kinh tế, quan hệ kinh tế, quan hệ xã hội tạo nên đặc điểm khác biệt của mỗi hình thái kinh tế xã hội.

Đánh giá bài viết:
5/5 - (8 bình chọn)

BÀI VIẾT MỚI NHẤT

Các giai đoạn phát triển của pháp luật về phòng, chống tham nhũng ở nước ta từ năm 1945 đến nay

Quý bạn đọc hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về Các giai đoạn phát triển của pháp luật về phòng, chống tham nhũng ở nước ta từ năm 1945 đến nay qua bài viết dưới...

Em hãy viết bài Cảm nhận về một gương thanh, thiếu nhi tiêu biểu mà em biết?

Vì vậy, dù cho ở độ tuổi nhỏ hay lớn thì mỗi chúng ta cần phải có ước mơ, hoài báo cùng lý tưởng cao đẹp, từ đó cần ra sức, chăm chỉ học tập, có trách nhiệm, đóng góp một công sức nhỏ vào sự phát trienr của đất...

Thuyết trình về quy luật mâu thuẫn

Quy luật mâu thuẫn là một trong những quy luật cơ bản trong phép biện chứng duy vật và biện chứng duy vật lịch sử khằng định về: mọi sự vật hay hiện tượng ở trong tự nhiên đều có sự tồn tại và mâu thuẫn bên...

Mẫu Bảng kiểm tra cá nhân và kế hoạch hành động 2022

Qua bài viết sau đây chúng tôi muốn giới thiệu tới quý độc giả Mẫu Bảng kiểm tra cá nhân và kế hoạch hành động 2021 để quý độc giả tham...

Thuyết trình tồn tại xã hội và ý thức xã hội

Tồn tại xã hội là toàn bộ sinh hoạt vật chất và những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội, bao gồm môi trường tự nhiên, dân số và phương thức sản xuất. Ý thức xã hội dùng để chỉ phương diện sinh hoạt tinh thần của xã hội, nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn phát triển nhất...

Bài tuyên truyền về phòng chống pháo nổ dịp Tết

Ở trong nội dung bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp đến quý vị mẫu bài tuyên truyền về phòng chống pháo nổ dịp...

Hướng dẫn viết thu hoạch Nghị quyết Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2020-2025

Bài thu hoạch Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện chính là kết quả của quá trình nghiên cứu, học tập và quán triệt nghị quyết đại hội của đảng nhiệm kỳ 2020-2025 của mỗi đảng...

Mẫu bài thu hoạch học tập Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020-2025

Nghị quyết của Đảng là một trong những định hướng cho việc phát triển đất nước, là những phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng qua đó thể hiện ý chí, vai trò lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực của đời sống xã...

Mẫu Bài thu hoạch thực tế lớp trung cấp chính trị mới nhất

Người cán bộ phải thực sự cầu thị và không được chủ quan, phải gần gũi Nhân dân, đi đúng đường lối của Đảng, hướng dẫn quần chúng thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, kiên quyết dựa vào quần chúng nhân...

Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên tiểu học module 9

Quý độc giả có tham khảo nội dung bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên tiểu học module 9 sau đây về hướng dẫn và tư vấn cho học sinh tiểu...

Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên mầm non năm học 2022-2023

Mầm non là bậc học thứ nhất trong chương trình giáo dục thường xuyên. Đây là giai đoạn đầu hình thành nên nhân cách của mỗi em học sinh. Do đó những kết quả đạt được trong bậc học này sẽ đi theo các em đến suốt cuộc đời....

Bài thu hoạch giáo viên tiểu học hạng 2 2022 mới nhất

Giáo viên tiểu học là đội ngũ rất quan trọng trong lĩnh vực trồng người, việc nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên sẽ góp phần nâng cao chất lượng học sinh Việt...

Bài thu hoạch quốc phòng an ninh mới nhất 2022

Công tác quốc phòng an ninh được thực hiện tốt đã giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ nền độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, tập hợp được sức mạnh tổng hợp của quần chúng nhân...

Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên tiểu học module 40

Để có một tiết học hiệu quả thì giáo viên cần xây dựng kế hoạch bài giảng chi tiết và khoa học thông qua các module bài học theo quy...

Bài thu hoạch tuần sinh hoạt công dân học sinh sinh viên

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế của ngôi trường cấp 3 yêu dấu chắc hẳn rằng tất cả mọi học sinh đều có mong ước của riêng mình đối với những ngành nghề, những cơ sở đào tạo có ngành nghề đó....

Xem thêm

Hotline: 1900.6557