Trang chủ Tìm hiểu pháp Luật Tư vấn Bảo hiểm xã hội Mối quan hệ giữa luật an sinh xã hội và những ngành luật khác như thế nào?
  • Thứ tư, 25/05/2022 |
  • Tìm hiểu pháp Luật |
  • 1358 Lượt xem

Mối quan hệ giữa luật an sinh xã hội và những ngành luật khác như thế nào?

Luật an sinh xã hội có quan hệ khá chặt chẽ với luật hành chính, thậm chí có một số nội dung thuộc luật an sinh xã hội còn thể hiện như là một bộ phận của luật hành chính.

Để làm rõ hơn về ngành luật an sinh xã hội, cũng nên xem xét mối quan hệ giữa nó với các ngành luật khác, có đối tượng điều chỉnh tương đối gần gũi với luật an sinh xã hội. Mối quan hệ giữa luật an sinh xã hội và những ngành luật khác như thế nào?

Luật an sinh xã hội và luật hành chính 

Luật an sinh xã hội có quan hệ khá chặt chẽ với luật hành chính, thậm chí có một số nội dung thuộc luật an sinh xã hội còn thể hiện như là một bộ phận của luật hành chính. Điều này cũng dễ hiểu, bởi hai lý do: 

Thứ nhất, đối tượng của luật hành chính là các quan hệ phát sinh trong hoạt động quản lý nhà nước trên hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội. Chức năng xã hội là một trong những chức năng chủ yếu, quan trọng của Nhà nước, bên cạnh các chức năng chính trị, kinh tế, văn hoá, quốc phòng, nhất là đối với một nhà nước chủ trương phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa… An sinh xã hội, nếu hiểu theo nghĩa rộng cũng có nội dung chủ yếu bao gồm những hoạt động thuộc chức năng xã hội của Nhà nước. Có thể nói, đây là “lý do khách quan” để luật an sinh xã hội luôn luôn có những phần giao nhau với luật hành chính. Vì vậy, đã có quan điểm cho rằng để quản lý xã hội có hiệu quả, Nhà nước nên xây dựng một Bộ luật xã hội. Đối tượng của Bộ luật xã hội sẽ bao gồm cả những quan hệ an sinh xã hội hiểu theo nghĩa rộng. Nghĩa là ngoài ba bộ phận hợp thành an sinh xã hội (bảo hiểm xã hội, cứu trợ xã hội và ưu đãi xã hội) Bộ luật xã hội còn bao gồm cả những lĩnh vực thuộc về dân số, việc làm, tiền lương, môi trường… 

Thứ hai, vì ở nước ta các quy phạm về an sinh xã hội chậm trưởng thành đủ sức tách ra thành một ngành luật độc lập nên trong một thời gian dài, những hoạt động về an sinh xã hội đã “buộc” luật hành chính phải “ôm” cả. Có thể nói, đây là “lý do chủ quan” thuộc về bản thân sự chậm trưởng thành của luật an sinh xã hội. 

Hiện nay, khi an sinh xã hội đã trở thành ngành luật độc lập thì mối quan hệ giữa luật an sinh xã hội với luật hành chính vẫn còn, cả trên bình diện đối tượng và phương pháp điều chỉnh nhưng đã có những thay đổi đáng kể. Trong một chừng mực cần thiết, một số những nội dung của an sinh xã hội vẫn ít nhiều thuộc đối tượng điều chỉnh của luật hành chính, tuy nhiên chỉ ở “tâm vĩ mô”. có liên quan đến chức năng quản lý mọi mặt xã hội nói chung của Nhà nước. Còn các mối quan hệ chủ yếu và cụ thể trong lĩnh vực an sinh xã hội sẽ thuộc đối tượng của luật an sinh xã hội. Trong khoa học pháp lý cũng vậy, khoa học luật hành chính chỉ nghiên cứu các quy phạm luật an sinh xã hội ở tầm khái quát chung, trong chừng mực có quan hệ với chức năng quản lý xã hội của Nhà nước. Còn việc xem xét, nghiên cứu cụ thể quá trình phát sinh, phát triển của các quy phạm luật an sinh xã hội sẽ thuộc đối tượng của khoa học luật an sinh xã hội – ngành khoa học trẻ đang dần hình thành cùng với ngành luật an sinh xã hội. 

Một điều dễ nhận thấy, ảnh hưởng của luật hành chính đối với luật an sinh xã hội còn là ở việc sử dụng phương pháp mệnh lệnh – phương pháp điều chỉnh đặc thù của ngành luật này. Tuy nhiên, như đã nói trên, việc sử dụng quyền uy trong luật an sinh xã hội cũng có những nét riêng, phù hợp với tính chất, đặc điểm của các quan hệ xã hội là đối tượng điều chỉnh của ngành luật mang đậm tính nhân đạo, nhân văn này. 

Luật an sinh xã hội và luật lao động 

Ở nhiều nước phát triển, bảo hiểm xã hội từ lâu đã được tách ra khỏi luật lao động và được kết hợp với các chế độ khác, như cứu trợ, dự phòng xã hội… làm thành luật an ninh (hay an toàn xã hội, bảo đảm xã hội… 

Ở nước ta, từ trước đến nay việc bảo đảm đời sống cho các thành viên của xã hội nói chung cũng như cho người tham gia quan hệ lao động nói riêng, còn ở mức độ hạn chế. Do vậy, các quy phạm về bảo hiểm xã hội vẫn là một chế định thuộc đối tượng điều chỉnh của ngành luật lao động (các quan hệ về bảo hiểm xã hội được xem là một trong các quan hệ có quan hệ trực tiếp với quan hệ lao động “làm công ăn lương”). Cho đến nay, tình hình đã khác. Khi các quy phạm trong lĩnh vực bảo đảm đời sống cho người lao động cũng như các thành viên khác của xã hội đã phát triển đến mức tách thành ngành luật độc lập thì đương nhiên các quy phạm về bảo hiểm xã hội cũng sẽ phải tách ra khỏi luật lao động để trở thành một bộ phận chủ yếu, quan trọng của luật an sinh xã hội. Điều này không chỉ phản ánh mức độ trưởng thành của các quy phạm an sinh xã hội ở nước ta mà còn nói lên sự phù hợp với xu thế phát triển chung của thế giới. 

Tuy chế định bảo hiểm xã hội được tách ra khỏi luật lao đông để nhập vào luật an sinh xã hội nhưng nó vẫn có liên quan mật thiết với luật lao động, bởi vì giữa “quan hệ lao động” và “quan hệ hậu lao động” tuy khác nhau nhưng lại có quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau. Chẳng hạn, việc trả các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội thuộc về an sinh xã hội nhưng những căn cứ để xác định trường hợp được hưởng trợ cấp, cũng như xác định mức trợ cấp, thời gian hưởng trợ cấp lại thường là những sự kiện liên quan đến người lao động khi còn đang tham gia quan hệ lao động. 

ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN QUÝ KHÁCH CÓ THỂ CHỌN HÌNH THỨC SAU

BÀI VIẾT MỚI NHẤT

Thủ tục làm chế độ nghỉ chăm con ốm đau mới nhất

Chế độ nghỉ chăm con ốm đau là một quyền lợi của người lao động khi phải nghỉ việc để chăm sóc con dưới 7 tuổi bị ốm đau. Người lao động được hưởng tiền bảo hiểm xã hội trong thời gian nghỉ chăm con ốm theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội...

Có thể nhờ người khác nhận tiền đền bù tai nạn lao động không?

Có thể nhờ người khác nhận tiền đền bù tai nạn lao động không? Quý vị hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua nội dung bài viết sau...

Người sử dụng lao động phải trả những chi phí nào cho người bị tai nạn lao động?

Nếu người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội, thì ngoài việc phải bồi thường, trợ cấp theo quy...

Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động thì có được nhận thêm trợ cấp khuyết tật không?

Người khuyết tật thuộc đối tượng được hưởng nhiều chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội cùng loại chỉ được hưởng một chính sách trợ giúp cao...

Khám dịch vụ có được hưởng bảo hiểm y tế không?

Đối với các dịch vụ không được chỉ định theo yêu cầu chuyên môn hoặc không thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế: Người bệnh tự chi trả toàn bộ chi phí các dịch vụ...

Xem thêm

Liên hệ với Luật Hoàng Phi