Có được pháp luật chia nửa căn nhà hay không?

Câu hỏi:

Ba tôi qua đã qua đời năm 2013 và không để lại di chúc. Hiện tại nhà tôi có một chị gái, anh trai, tôi, cô em gái út và mẹ già (78 tuổi). Trong thời gian tôi đi học đại học, tôi cắt hộ khẩu khỏi gia đình, sau này có vợ và ra ở riêng rồi làm hộ khẩu mới. Gần đây má tôi sang tên nhà cho anh tôi để nuôi má. Trước đây khi má tôi sang tên căn nhà cho anh tôi thì tôi không hề hay biết và chỉ có chị tôi và em gái tôi có mặt và tôi chưa hề nhận tiền từ anh tôi khi anh vào nhà tới nay. Giờ đây vợ và con gái lớn của anh tôi đối xử tệ với má tôi thế nên má muốn về ở với tôi. Vậy xin hỏi luật sư tôi có được pháp luật chia nửa căn nhà hay không ? Tôi xin cảm ơn !

Trả lời:

Với câu hỏi của Anh, chúng tôi xin được trả lời như sau:

Theo thông tin bạn đưa ra thì ba bạn đã qua đời và không để lại di chúc, do đó có thể khẳng định căn nhà mà mẹ bạn đã sang tên cho anh bạn là tài sản chung của bố mẹ bạn. Chính vì ngôi nhà là tài sản chung của bố mẹ bạn nên theo quy định tại Điều 66 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về giải quyết tài sản của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết thì:

“1. Khi một bên vợ chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết thì bên còn sống quản lý tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp trong di chúc có chỉ định người khác quản lý di sản hoặc những người thừa kế thỏa thuận cử người khác quản lý di sản.

2.  Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ, chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.”

Theo đó, mẹ bạn sẽ có quyền quản lý đối với ngôi nhà là tài sản chung của bố mẹ bạn, tuy nhiên chính vì ngôi nhà đó là tài sản chung của bố mẹ bạn nên theo như quy định trên tài sản chung đó sẽ được chia đôi một nửa thuộc về người còn sống, nửa còn lại được coi là di sản của người đã mất. Mẹ bạn sẽ có quyền quyết định đối với phần tài sản của mình trong khối tài sản chung đó.

Người chồng mất và không để lại di chúc thì số tài sản đó sẽ được chia theo quy định của pháp luật và căn cứ vào Điều 651 Bộ Luật Dân sự 2015 về người thừa kế theo pháp luật:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2.  Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3.  Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, việc bạn bị cắt hộ khẩu khi còn đi học đại học sẽ không ảnh hưởng đến việc nhận được di sản thừa kế về sau. Bởi căn cứ theo quy định trên thì mẹ bạn, và các anh chị em của bạn cũng là một trong số những người đồng thừa kế đối với phần di sản bố bạn để lại – thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Bạn đủ điều kiện để được nhận phần di sản thừa kế do bố bạn để lại.

Trong trường hợp của bạn, vấn đề có được chia một nửa căn nhà hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố bởi bạn còn chị gái và em gái. Họ cũng thuộc cùng hàng thừa kế với bạn và anh trai bạn và họ cũng sẽ được hưởng thừa kế “Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau” (Khoản 2 Điều 651). Bên cạnh đó, theo quy định của pháp luật khi làm thủ tục hưởng thừa kế sẽ phải có đầy đủ tất cả những người đồng thừa kế trừ trường hợp những người này cùng đồng ý làm giấy ủy quyền và ký tên đầy đủ ủy quyền cho bạn thực hiện. Có nghĩa là trong tình huống này, khi mẹ bạn sang tên cho anh trai bạn căn nhà thì phải có được sự đồng ý trực tiếp của bạn và chị, em gái của bạn.

Trong trường hợp này bạn có thể yêu cầu chia  di sản thừa kế. Căn cứ theo Khoản 2 Điều 623 quy định về thời hiệu thừa kế:

“2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.”

Bạn có thể yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình trong với thời hạn là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế, ở đây là thời điểm mà bố bạn qua đời, bởi vẫn còn thời hạn.

Tóm lại, theo quy định của pháp luật và ăn cứ vào tình huống bạn đã đưa ra cho chúng tôi, thì bạn vẫn được hưởng thừa kế bình thường, việc bạn có được chia nửa căn nhà hay không còn phụ thuộc vào sự đồng ý của các thành viên khác trong gia đình – những người cùng hàng thừa kế với bạn và đương nhiên là phải có tuân theo những quy định của pháp luật hiện hành.

Trong trường hợp cần tư vấn thêm, khách hàng có thể liên hệ với Luật sư của Luật Hoàng Phi qua TỔNG ĐÀI TƯ VẤN LUẬT MIỄN PHÍ 19006557 để được tư vấn.