Thủ tục sang tên sổ đỏ khi nhận tài sản thừa kế như thế nào?

Câu hỏi:

Xin chào Luật sư, tôi là Cao Văn Tú, tôi có một thắc mắc muốn hỏi về việc chia tài sản thừa kế từ bố mẹ như sau:

Bố mẹ tôi đều đã qua đời. Trước khi chết, bố mẹ tôi có để lại di chúc. Trong quá trình làm di chúc có bác sĩ, người hàng xóm và luật sư bên văn phòng luật sư chứng kiến (sức khỏe bố mẹ tôi lúc lập di chúc hoàn toàn bình thường). Tuy nhiên, trong di chúc để lại bố mẹ tôi chỉ ghi chia tài sản cho tôi mà không ghi cho con dâu. Sau khi bố mẹ tôi mất thì Luật sư bên văn phòng luật sư công khai di chúc của bố mẹ tôi gồm 03 quyển sổ đỏ nhà đất cùng tài sản gắn liền với đất và 02 quyển sổ tiết kiệm đứng tên của bố tôi, tất cả đều để lại cho tôi. Vậy Luật sư cho tôi hỏi:

1) Tôi muốn nhận tài sản từ di chúc thì tôi phải làm những thủ tục gì?

2) Tôi muốn làm thủ tục sang tên đổi chủ từ 03 quyển sổ đỏ nhà đất và tài sản gắn liền với đất thì phải làm ra sao?

3) Hiện tại, tôi có vợ và 2 con thì việc làm sổ đỏ có phải bắt buộc ghi tên 2 vợ chồng tôi hay không? 

Trả lời:

Với câu hỏi của bạn, chúng tôi xin trả lời như sau:

1) Thứ nhất: Về thủ tục nhận di sản thừa kế theo di chúc:

Theo như bạn trình bày, bố mẹ bạn trước khi chết đã làm di chúc để lại tài sản gồm 03 quyển sổ đỏ nhà đất cùng tài sản gắn liền trên đất và 02 quyển sổ tiết kiệm đứng tên bố bạn cho bạn. Việc làm di chúc này có sự chứng kiến của bác sĩ, người hàng xóm và luật sư bên văn phòng luật sư. Và hiện tại, bạn muốn nhận lại di sản thừa kế theo di chúc của bố mẹ. 

Như vậy, để bạn có thể nhận được di sản thừa kế của bố mẹ, trước hết bạn cần thực hiện thủ tục mở di sản thừa kế. Căn cứ theo quy định tại Điều 659 Bộ luật dân sự 2015 về Phân chia di sản theo di chúc như sau:

“1. Việc phân chia di sản được thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc; nếu di chúc không xác định rõ phần của từng người thừa kế thì di sản được chia đều cho những người được chỉ định trong di chúc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp di chúc xác định phân chia di sản theo hiện vật thì người thừa kế được nhận hiện vật kèm theo hoa lợi, lợi tức thu được từ hiện vật đó hoặc phải chịu phần giá trị của hiện vật bị giảm sút tính đến thời điểm phân chia di sản; nếu hiện vật bị tiêu hủy do lỗi của người khác thì người thừa kế có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại.

3. Trường hợp di chúc chỉ xác định phân chia di sản theo tỷ lệ đối với tổng giá trị khối di sản thì tỷ lệ này được tính trên giá trị khối di sản đang còn vào thời điểm phân chia di sản.”

Pháp luật hiện hành quy định về việc mở di sản thừa kế như sau:

– Chủ thể tiến hành thủ tục mở thừa kế: Gồm tất cả những người thừa kế theo di chúc hoặc thừa kế theo pháp luật của người để lại di sản thừa kế (tùy từng trường hợp).

– Cơ quan có thẩm quyền tiến hành thủ tục mở thừa kế: Bất kỳ tổ chức công chứng nào trên địa bàn tỉnh, thành phố nơi có bất động sản.

Bạn cần chuẩn bị bộ hồ sơ yêu cầu công chứng gồm đầy đủ những giấy tờ sau:

+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

+ Giấy chứng tử;

+ Giấy tờ tùy thân của các thừa kế;

+ Những giấy tờ khác như: Giấy khai sinh của anh/chị/em (nếu có); giấy chứng tử của ông bà nội; giấy chứng nhận đăng ký kết hôn của bố mẹ,…

– Thủ tục mở thừa kế:

Sau khi kiểm tra hồ sơ đã đầy đủ các giấy tờ cần thiết, cơ quan công chứng sẽ tiến hành niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi thường trú trước đây của người để lại di sản (bố mẹ bạn). Trong trường hợp không có nơi thường trú, thì niêm yết tại Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi tạm trú có thời hạn của người đó. Nếu không xác định được cả hai nơi này, thì niêm yết tại Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi có bất động sản của người để lại di sản.

Sau 15 ngày niêm yết, nếu không có khiếu nại, tố cáo gì thì cơ quan công chứng chứng nhận văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế theo Điều 57 Luật Công chứng năm 2014 như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì có quyền yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản, người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần di sản mà mình được hưởng cho người thừa kế khác.

2. Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.

Trường hợp thừa kế theo pháp luật, thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế. Trường hợp thừa kế theo di chúc, trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có bản sao di chúc.

3. Công chứng viên phải kiểm tra để xác định người để lại di sản đúng là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và những người yêu cầu công chứng đúng là người được hưởng di sản; nếu thấy chưa rõ hoặc có căn cứ cho rằng việc để lại di sản và hưởng di sản là không đúng pháp luật thì từ chối yêu cầu công chứng hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định.

Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm niêm yết việc thụ lý công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản trước khi thực hiện việc công chứng.

4. Văn bản thỏa thuận phân chia di sản đã được công chứng là một trong các căn cứ để cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký việc chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người được hưởng di sản.”

Thủ tục sang tên sổ đỏ khi nhận tài sản thừa kế như thế nào?

 2) Thứ hai: Thủ tục sang tên sổ đỏ và tài sản gắn liền với đất.

Sau khi thủ tục chia thừa kế được thực hiện xong, bạn có thể sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Để thực hiện việc sang tên sổ đỏ và tài sản gắn liền với đất này, bạn cần chuẩn bị hồ sơ với các giấy tờ như sau:

– Đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở

– Các giấy tờ về thừa kế như: Di chúc, văn bản khai nhận di sản thừa kế (có công chứng nhà nước);

– Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hoặc một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà của người để lại di sản;

– Bản sao Giấy khai sinh của người thừa kế của người chết để làm cơ sở miễn nộp nghĩa vụ tài chính (thuế thu nhập cá nhân).

– Giấy chứng tử;

– Tờ khai nộp thuế chuyển quyền sử dụng đất và Tờ khai nộp lệ phí trước bạ nhà đất.

Theo quy định tại Nghị định số 23/2013/NĐ-CP ban hành ngày 23/03/2013 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2011/NĐ-CP ngày 17/06/2011 của Chính phủ về Lệ phí trước bạ thì Lệ phí trước bạ là 0,5%. Giá đất để tính lệ phí trước bạ là giá đất do Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành áp dụng tại thời điểm đăng ký nộp lệ phí trước bạ.

 3) Thứ ba: Về việc ghi tên vợ chồng trong sổ đỏ.

Căn cứ theo quy định tại Điều 43 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

“Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng

1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này”.

Như vậy, tài sản được nhận thừa kế riêng trong thời kỳ hôn nhân là chỉ là tài sản riêng của vợ hoặc chồng. Trong trường hợp này, vì di chúc bố mẹ bạn chỉ có tên của riêng mình bạn mà không có tên của vợ bạn nên quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất sẽ là tài sản thuộc sở hữu riêng của bạn. Do đó, khi bạn làm sổ đỏ thì không bắt buộc phải ghi tên vợ và con bạn.