Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội như thế nào?

Quy định về Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội 

Điều 55 Bộ luật hình sự quy định về Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội như sau:

Bình luận về Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội 

Trường hợp phạm nhiều tội được nêu tại điều luật là trường hợp người phạm tội có nhiều hành vi phạm tội hoặc chỉ có một hành vi phạm tội nhưng thoả mãn nhiều CTTP khác nhau và bị xét xử cùng một lần về nhiều tội phạm được các CTTP đó phản ánh. Như vậy, có hai trường hợp phạm nhiều tội: 

– Trường hợp thứ nhất: Người phạm tội có nhiều hành vi phạm tội khác nhau và mỗi hành vi cấu thành một tội phạm. Các hành vi phạm tội này có thể liên quan với nhau (được thực hiện để đạt cùng mục đích) hoặc không có liên quan với nhau (được thực hiện nhằm các mục đích khác nhau). 

– Trường hợp thứ hai: Người phạm tội có một hành vi phạm tội nhưng hành vi này lại cấu thành nhiều tội phạm khác nhau.

Điều luật quy định cách quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội. Theo đó, khi xét xử cùng 01 lần một người phạm nhiều tội, Tòa án quyết định hình phạt đối với từng tội phạm theo các căn cứ quyết định hình phạt được quy định tại Điều 50 BLHS và tổng hợp các hình phạt đó để được hình phạt chung. 

1. Theo đoạn 1 của điều luật, các hình phạt chính được tổng hợp như sau: 

– Nếu các hình phạt đã tuyên cùng là cải tạo không giam giữ hoặc cùng là hình phạt tù có thời hạn thì các hình phạt đó được cộng lại thành hình phạt chung. Hình phạt chung không được vượt quá 03 năm đối với hình phạt cải tạo không giam giữ, 30 năm đối với hình phạt tù có thời hạn. Cách tổng hợp này là theo nguyên tắc cộng toàn bộ hoặc cộng một phần; 

– Nếu các hình phạt đã tuyên là cải tạo không giam giữ, tù có thời hạn thì hình phạt cải tạo không giam giữ được chuyển đổi thành hình phạt tù theo tỉ lệ cứ 03 ngày cải tạo không giam giữ được chuyển đổi thành 01 ngày tù để tổng hợp thành hình phạt chung. Cách tổng hợp này là theo nguyên tắc cộng toàn bộ; 

– Nếu hình phạt nặng nhất trong số các hình phạt đã tuyên là tù chung thân hoặc tử hình thì hình phạt chung là tù chung thân hoặc tử hình. Cách tổng hợp này là theo nguyên tắc thu hút (hình phạt nặng nhất thu hút hình phạt nhẹ hơn); 

– Nếu có nhiều hình phạt tiền thì hình phạt chung là tổng các khoản tiền phạt. Cách tổng hợp này là theo nguyên tắc cộng toàn bộ; 

– Hình phạt tiền và hình phạt trục xuất không được tổng hợp với các loại hình phạt khác. Quy định này là theo nguyên tắc cùng tồn tại nhiều hình phạt. 

2. Theo đoạn 2 của điều luật, các hình phạt bổ sung được tổng hợp như sau: 

– Nếu các hình phạt đã tuyên là cùng loại thì hình phạt chung được quyết định trong giới hạn do BLHS quy định đối với loại hình phạt đó theo nguyên tắc cộng toàn bộ hoặc cộng một phần; riêng đối với hình phạt tiền thì các khoản tiền được cộng lại thành hình phạt chung theo nguyên tắc cộng toàn bộ; 

– Nếu các hình phạt đã tuyên là khác loại thì người bị kết án phải chấp hành tất cả các hình phạt đã tuyên theo nguyên tắc cùng tồn tại các loại hình phạt khác nhau. 

Như vậy, các quy định trên được xây dựng trên cơ sở cụ thể hoá các nguyên tắc chung của tổng hợp hình phạt là nguyên tắc cộng toàn bộ, nguyên tắc cộng một phần, nguyên tắc thu hút và nguyên tắc cùng tồn tại.