Trang chủ » Hình sự » Hỏi đáp luật hình sự » Xác định thế nào là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

Xác định thế nào là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

(Cập nhật: 22/10/2018 | 7:58)

Do được người khác thách đánh nhau, em đã thực hiện việc đánh nhau với họ, hậu quả em dùng dao gây thương tích cho 2 người phải nằm viện, trường hợp của em được coi là phòng vệ chính đáng không? Bị phạt như thế nào?

Câu hỏi:

Em có một câu hỏi muốn được tư vấn như sau: em và 1 người cùng làm bảo vệ cho 1 tòa nhà. Đến 1 hôm em xin nghỉ về quê đi khám nghĩa vụ quân sự, trong lúc xin nghỉ khám sức khỏe, thì em nhuộm tóc lên cho đẹp, khi lên Hà Nội thì người đó (là người cùng làm bảo vệ của tòa nhà). Nó chửi em là “mày thích nhuộm tóc giống anh à”, “mày thích chết không”. Và thách em đánh nhau, Đến 8h tối ngày hôm sau, em thấy nó đi cùng 2 người ở ven đường đi làm về. Em xuống đánh nó, 2 người về cùng nó vào đánh em.

Mà em không có xích mích gì với 2 người đó. Em không thể đánh lại cả 3 người họ. Nên em chạy đi. Trong lúc chạy em dẫm vào 1 con dao con. Em nhặt lên và quay lại dọa dẫm 3 người đối phương, 2 người nhặt gạch để ném em. Một người lao vào đánh nhau với em luôn. em dùng dao để chống cự thì em cứ đâm liên tiếp. Em không hề biết là em đã đâm trúng hay chưa, rồi 1 người cầm gạch ném trúng đầu em và đó cũng là người gây sự, thách thức với em về việc nhuộm tóc ngày hôm trước.

Em tức quá và đuổi theo để đâm. Em đã đâm trúng và gây thương tích khá sâu. Em sợ quá chạy về phòng trọ, rồi chỉ huy trưởng đội bảo vệ tòa nhà, gọi em đến gặp tại bệnh viện. Lúc đó em biết em đã gây thương tích cho 2 người, một người thì bị đâm ngoài da. Còn 1 người bị em đâm gần vào phổi. Em chưa biết tỉ lệ tổn thương của người đó là bao nhiêu vì hiện tại người đó vẫn đang điều trị tại bệnh viện.

Cho em hỏi với hành vi của em thì có được coi là phòng vệ không? nếu không thì em sẽ bị phạt như thế nào?

Trả lời:

Chào bạn, câu hỏi của bạn thuộc lĩnh vực tư vấn Luật Hình sự, với câu hỏi của bạn, Luật Hoàng Phi xin trả lời như sau:

Vấn đề thứ nhất của bạn đó là bạn muốn hỏi trường hợp của bạn có được coi là phòng vệ chính đáng hay không? phòng vệ chính đáng sẽ không được coi là tội phạm, nhưng nó phải trong một số trường hợp cụ thể thì mới được coi là phòng vệ chính đáng. Theo đó, Bộ luật hình sự năm 2015 đã có quy định về Phòng vệ chính đáng như sau:

“Điều 22. Phòng vệ chính đáng

1, Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

2, Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này.”

Như vậy, Pháp luật quy định phòng vệ chính đáng là hành vi của một người, để bảo vệ lợi ích của mình, của nhà nước, của cơ quan (là những đối tượng mà mọi công dân phải tôn trọng và bảo vệ)…mà thực hiện chống trả lại (một cách cần thiết ) người đang có hành vi xâm hại đến mình. Hành vi phòng vệ chính đáng có đặc trưng là phải là hành vi chống trả một cách cần thiết, nếu không thực hiện hành vi đó thì thiệt hại sẽ xảy ra, và người chống trả phải không còn lựa chọn nào khác ngoài việc gây thiệt hại cho người đang tấn công. Nếu người chống trả mà gây thiệt hại quá mức cần thiết thì được coi là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.

Xác định thế nào là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

Xác định thế nào là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

Theo như bạn đã trình bày, bạn được “thách” đánh nhau và khi gặp những người thách bạn đánh nhau, bạn đã xông vào đánh nhau với những người đó, sau đó, bạn có thời gian chạy thoát, nhưng lại nhặt dao lên để đâm liên tiếp vào những người đánh bạn, và còn có hành vi đuổi theo người khác để đâm, những hành vi của bạn không được coi là phòng vệ chính đáng bởi bạn là người xông vào đánh những người kia trước, hơn nữa khi đang đánh nhau bạn còn nhặt dao lên tiếp tục đâm vào họ, dù là để phòng vệ nhưng cũng đã vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng và bạn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về hậu quả đã gây ra.

Vấn đề thứ hai của bạn đó là bạn sẽ bị phạt như thế nào? chúng tôi nhận thấy, bạn đã thực hiện hành vi đánh nhau với những người khác, gây hậu quả cho những người còn lại đó là thương tích phải vào bệnh viện, có người bị đâm gần phổi. Với những hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Thứ nhất, bạn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực an toàn xã hội, an ninh trật tự;phòng chống tệ nạn xã hội, phòng cháy chữa cháy; phòng chống bạo lực gia đình như sau:

“Điều 5. Vi phạm quy định về trật tự công cộng

1, Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;

b) Gây mất trật tự ở rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cộng khác;

c) Thả rông động vật nuôi trong thành phố, thị xã hoặc nơi công cộng.

2, Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Đánh nhau hoặc xúi giục người khác đánh nhau;

b) Báo thông tin giả đến các cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

c) Say rượu, bia gây mất trật tự công cộng;

d) Ném gạch, đất, đá, cát hoặc bất cứ vật gì khác vào nhà, vào phương tiện giao thông, vào người, đồ vật, tài sản của người khác;

đ) Tụ tập nhiều người ở nơi công cộng gây mất trật tự công cộng;

…..”

Do đó, bạn và những người cùng đánh nhau có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng tùy theo mức độ vi phạm cũng như mức độ ảnh hưởng của vụ đánh nhau.

Thứ hai, bạn có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác được quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015 như sau:

“Điều 134. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

1, Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho từ 02 người trở lên;

b) Dùng a-xít sunfuric (H2SO4) hoặc hóa chất nguy hiểm khác gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác;

c) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;

d) Phạm tội 02 lần trở lên;

đ) Phạm tội đối với 02 người trở lên;

….”

Bạn không trình bày rõ là người bị bạn gây thương tích có tỷ lệ thương tật bao nhiêu phần trăm, nếu người đó có tỷ lệ thương tật từ 11% trở lên thì bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này. Tuy nhiên, bạn dùng dao nhọn gây thương tích, được xác định là hung khí nguy hiểm và bạn đã gây thiệt hại cho 2 người trở lên, thuộc quy định tại điểm a, khoản 1, điều 134 Bộ luật hình sự 2015 cho nên bạn vẫn sẽ bị truy cứu về tội danh này dù tỷ lệ thương tật của nạn nhân dưới 11%.

Tóm lại, trường hợp của bạn không được coi là phòng vệ chính đáng và bạn có thể bị xử phạt hành chính hoặc phải chịu trách nhiệm hình sự với hành vi của mình. 

Trong trường hợp cần tư vấn pháp luật hình sự, bạn có thể liên hệ với Luật sư của Luật Hoàng Phi qua TỔNG ĐÀI  TƯ VẤN LUẬT MIỄN PHÍ 19006557 để được tư vấn.