Luật Hoàng Phi Tài liệu Bài dự thi Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

Cơ sở hạ tầng của một xã hội cụ thể bao gồm quan hệ sản xuất thống trị, quan hệ sản xuất tàn dư của xã hội cũ và quan hệ sản xuất mầm mống của xã hội tương lai.

Quan hệ sản xuất được hình thành một cách khách quan trong quá trình sản xuất tạo thành quan hệ vật chất của xã hội. Trên cơ sở quan hệ sản xuất hình thành nên các quan hệ về chính trị và tinh thần của xã hội. Hai mặt đó của đời sống xã hội được khái quát thành cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội. Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng có mối quan hệ với nhau.

Qua bài viết chúng tôi xin đưa ra nội dung giải đáp Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng đến bạn đọc quan tâm.

Cơ sở hạ tầng là gì?

Cơ sở hạ tầng là toàn bộ những quan hệ sản xuất hợp thành cơ cấu kinh tế của một xã hội nhất định. Cơ sở hạ tầng của một xã hội cụ thể bao gồm quan hệ sản xuất thống trị, quan hệ sản xuất tàn dư của xã hội cũ và quan hệ sản xuất mầm mống của xã hội tương lai. Trong đó, quan hệ sản xuất thống trị bao giờ cũng giữ vai trò chủ đạo, chi phối các quan hệ sản xuất khác, nó quy định xu hướng chung của đời sống kinh tế – xã hội. Bởi vậy, cơ sở hạ tầng của một xã hội cụ thể được đặc trưng bởi quan hệ sản xuất thống trị trong xã hội đó. Tuy nhiên, quan hệ sản xuất tàn dư và quan hệ sản xuất mầm mống cũng có vai trò nhất định.

Kiến trúc thượng tầng là gì?

Kiến trúc thượng tầng là toàn bộ những quan điểm chính trị, pháp quyền, triết học, đạo đức, tôn giáo, nghệ thuật, v.v. cùng với những thiết chế xã hội tương ứng như nhà nước, đảng phái, giáo hội, các đoàn thể xã hội, v.v. được hình thành trên cơ sở hạ tầng nhất định.

Mỗi yếu tố của kiến trúc thượng tầng có đặc điểm riêng, có quy luật vận động phát triển riêng, nhưng chúng liên hệ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau và đều hình thành trên cơ sở hạ tầng. Song, mỗi yếu tố khác nhau có quan hệ khác nhau đối với cơ sở hạ tầng. Có những yếu tố như chính trị, pháp luật có quan hệ trực tiếp với cơ sở hạ tầng; còn những yếu tố như triết học, tôn giáo, nghệ thuật chỉ quan hệ gián tiếp với nó.

Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng được thể hiện rất rõ, chúng tác động qua lại lẫn nhau. Cụ thể:

Thứ nhất vai trò quyết định của cơ sở hạ tầng đối với kiến trúc thượng tầng thể hiện qua:

+ Mỗi cơ sở hạ tầng sẽ hình thành nên một kiến trúc thượng tầng tương ứng với nó. Tính chất của kiến trúc thượng tầng là do tính chất của cơ sở hạ tầng quyết định. Trong xã hội có giai cấp, giai cấp nào thống trị về kinh tế thì cũng chiếm địa vị thống trị về mặt chính trị và đời sống tinh thần của xã hội. Các mâu thuẫn trong kinh tế, xét đến cùng, quyết định các mâu thuẫn trong lĩnh vực chính trị tư tưởng; cuộc đấu tranh giai cấp về chính trị tư tưởng là biểu hiện những đối kháng trong đời sống kinh tế. Tất cả các yếu tố của kiến trúc thượng tầng như nhà nước, pháp quyền, triết học, tôn giáo,… đều trực tiếp hay gián tiếp phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng, do cơ sở hạ tầng quyết định.

+ Khi cơ sở hạ tầng thay đổi kéo theo kiến trúc thượng tầng cũng thay đổi theo. Quá trình thay đổi diễn ra không chỉ trong giai đoạn thay đổi từ hình thái kinh tế – xã hội này sang hình thái kinh tế – xã hội khác, mà còn diễn ra ngay trong bản thân mỗi hình thái kinh tế – xã hội. Sự thay đổi cơ sở hạ tầng dẫn đến làm thay đổi kiến trúc thượng tầng diễn ra rất phức tạp. Trong đó, có những yếu tố của kiến trúc thượng tầng thay đổi nhanh chóng cùng với sự thay đổi cơ sở hạ tầng như chính trị, pháp luật,

Thứ hai tác động trở lại của kiến trúc thượng tầng đối với cơ sở hạ tầng:

+ Tất cả các yếu tố cấu thành kiến trúc thượng tầng đều có tác động đến cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, mỗi yếu tố khác nhau có vai trò khác nhau, có cách thức tác động khác nhau.

+ Sự tác động của kiến trúc thượng tầng đối với cơ sở hạ tầng diễn ra theo hai chiều. Nếu kiến trúc thượng tầng tác động phù hợp với các quy luật kinh tế khách quan thì nó là động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế phát triển; nếu tác động ngược lại, nó sẽ kìm hãm phát triển kinh tế, kìm hãm phát triển xã hội.

+ Tuy kiến trúc thượng tầng có tác động mạnh mẽ đối với sự phát triển kinh tế, nhưng không làm thay đổi được tiến trình phát triển khách quan của xã hội.

Trên đây là phần giải đáp thắc mắc của chúng tôi về vấn đề: Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng. Nếu trong quá trình nghiên cứu tìm hiểu và giải quyết vấn đề còn điều gì mà bạn đọc thắc mắc hay quan tâm bạn có thể liên hệ chúng tôi được hỗ trợ.

Đánh giá bài viết:
5/5 - (5 bình chọn)

BÀI VIẾT MỚI NHẤT

Đáp án Cuộc thi trực tuyến “Biển, đảo Việt Nam; Hải Phòng vươn ra biển lớn”

Đáp án Cuộc thi trực tuyến “Biển, đảo Việt Nam; Hải Phòng vươn ra biển lớn” sẽ được chúng tôi gợi ý bên dưới để quý độc giả tham khảo khi tham gia cuộc...

Đáp án cuộc thi Tìm hiểu Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng

Ngày 15/9, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh tổ chức phát động cuộc thi trực tuyến tìm hiểu Nghị quyết Đại hội XIII Đảng Cộng sản Việt Nam với sự tham gia của 67 điểm cầu tại các tỉnh, thành đoàn, đoàn trực...

Đáp án tuổi trẻ học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 2021-Tuần 3

Cuộc thi "Tuổi trẻ học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" năm 2021 đã chính thức được Bộ giáo dục đào tạo phát động. Quý độc giả vui lòng tham khảo đáp án theo nội dung bên...

Đáp án cuộc thi Phụ nữ thủ đô với văn hóa giao thông năm 2021

Cuộc thi “Phụ nữ Thủ đô với văn hóa giao thông” năm 2021 do Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội tổ chức phát động, quý độc giả có thể tham khảo đáp án cuộc thi theo nội dung bên...

Đáp án cuộc thi Tìm hiểu pháp luật về phòng, chống tham nhũng 2021

Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Quyết định số 450/QĐ-TTCP kèm theo Kế hoạch tổ chức Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật về phòng, chống tham nhũng”, mời các bạn tham khảo gợi ý đáp án trả lời cuộc thi theo nội dung bên...

Đáp án cuộc thi trực tuyến Tìm hiểu Luật Cảnh sát biển Việt Nam 2021

Đáp án cuộc thi trực tuyến Tìm hiểu Luật Cảnh sát biển Việt Nam năm 2021 sẽ được chúng tôi hướng dẫn chi tiết theo nội dung bài viết dưới...

Đáp án cuộc thi Tìm hiểu truyền thống Hội chữ thập đỏ Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946 - 23/11/2021), Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức cuộc thi tìm hiểu truyền thống Hội Chữ thập đỏ Việt...

Đáp án thi Tìm hiểu pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân

Đáp án thi Tìm hiểu pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân sẽ được chúng tôi giải đáp chi tiết theo nội dung bên...

Đáp án cuộc thi Tìm hiểu pháp luật trực tuyến tỉnh Hải Dương 2021

Đáp án cuộc thi Tìm hiểu pháp luật trực tuyến tỉnh Hải Dương 2021 sẽ được chúng tôi tư vấn và hướng dẫn chi tiết sau...

Đáp án tìm hiểu về lịch sử 80 năm thành lập Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh

Đáp án tìm hiểu về lịch sử 80 năm thành lập Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh sẽ được chúng tôi giải đáp chi tiết theo nội dung bên...

Để trở thành một người đoàn viên theo em cần phải làm gì?

Câu hỏi Để trở thành một người Đoàn viên theo em cần phải làm gì là thắc mắc của rất nhiều bạn thiếu niên hiện nay. Trong bài viết này, chúng tôi xin giải đáp thắc mắc trên cho các...

Đáp án thi tìm hiểu về Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh An Giang lần thứ XI

Đáp án thi tìm hiểu về Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh An Giang lần thứ XI sẽ được chúng tôi gợi ý qua bài biết sau đây. Quý độc giả có thể tham khảo và sử dụng cho bài thi của...

Bài tuyên truyền về phòng chống tác hại của thuốc lá 2021

Để góp phần nâng cao chất lượng của cuộc sống, mỗi chúng ta hãy tự giác trong việc thực hiện không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc và những nơi công cộng bị cấm hút thuốc...

Đáp án cuộc thi An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai cho học sinh 2021

Đáp án cuộc thi An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai cho học sinh 2021 sẽ được chúng tôi giải đáp chi tiết theo nội dung bên dưới. Quý độc giả vui lòng tham...

Em hãy viết thư cho một người thân trong gia đình để chia sẻ trải nghiệm của mình về đại dịch Covid-19

Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng phối hợp tổ chức cuộc thi UPU lần 50 với chủ đề: Em hãy viết thư cho một người thân trong gia đình để chia sẻ trải nghiệm của mình về đại dịch...

Xem thêm

Hotline: 1900.6557