Luật Hoàng Phi Tài liệu Văn học Hoán dụ là gì? Ví dụ về hoán dụ

Hoán dụ là gì? Ví dụ về hoán dụ

Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gọi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Để một bài văn miêu tả hay, sinh động và hấp dẫn người đọc, không thể không kể đến công dụng của các biện pháp tu từ. Trong chương trình Ngữ văn lớp 6, có bốn biện pháp tu từ thường xuyên được sử dụng: Biện pháp so sánh, nhân hóa, ẩn dụ và hoán dụ. Trong bốn biện pháp tu từ nêu trên, thì biện pháp hoán dụ là một biện pháp ít khi được học sinh áp dụng nhất, vì nó khó. Thông qua bài viết Hoán dụ là gì? Chúng tôi sẽ mang đến cho Quý bạn đọc một cái nhìn khái quát hơn về biện pháp hoán dụ.

Hoán dụ là gì?

Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gọi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Ví dụ:

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

(Tố Hữu)

Trong ví dụ trên, có thể thấy:

– Áo nâu là một trang phục của người nông dân.

– Áo xanh là một loại trang phục của người công nhân.

-> Giữa áo nâu với người nông dân và giữa áo xanh với người công nhân có mối quan hệ gần gũi giữa dấu hiệu của sự vật và sự vật mang dấu hiệu.

– Nông thôn chỉ người sống ở nông thôn.

– Thị thành chỉ người sống ở thị thành.

-> Giữa nông thôn với người sống ở nông thôn và thị thành với người sống ở thị thành có mối quan hệ gần gũi giữa vật chứa đựng và vật bị chứa đựng.

Phân loại hoán dụ

Có 4 kiểu hoán dụ thường gặp là:

Thứ nhất: Lấy một bộ phận để gọi toàn thể

Ví dụ:

Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

(Hoàng Trung Thông)

– Có thể thấy “bàn tay” giúp liên tưởng đến “người lao động”. Từ “bàn tay” và “người lao động” là mối quan hệ giữa cái bộ phận và cái toàn thể.

Thứ hai: Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

Kiểu hoán dụ này Quý bạn đọc có thể xem lại ví dụ đã được Chúng tôi cập nhật tại mục một.

Thứ ba: Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

Ví dụ:

Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú cháu

Gặp nhau Hàng Bè.

(Tố Hữu)

– Từ “Huế” gợi liên tưởng đến những người sống ở Huế. Như vậy, giữa “Huế” và “người sống ở Huế” có mối quan hệ gần gũi giữa vật chứa đựng và vật bị chứa đựng.

– Từ “đổ máu” giúp liên tưởng đến chiến tranh. Như vậy, giữa “đổ máu” và “chiến tranh” có mối quan hệ gần gũi của dấu hiệu của sự vật và sự vật mang dấu hiệu.

Thứ tư: Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Ví dụ:

Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

(Ca dao)

– Từ “một” chỉ số ít làm liên tưởng đến sự đơn lẻ. Từ ‘ba” chỉ số nhiều giúp liên tưởng tới sự đoàn kết. Giữa một – sự đơn lẻ và ba – sự đoàn kết nhận thấy đó là mối quan hệ giữa cái cụ thể với cái trừu tượng.

So sánh hoán dụ và ẩn dụ

Hoán dụ

Ẩn dụ

Giống nhau

– Gọi tên sự vật này bằng tên sự vật khác.

– Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

Khác nhau

Dựa trên mối quan hệ tương đồng (giống nhau) về:

– Phẩm chất.

– Hình thức.

– Cách thức.

– Chuyển đổi cảm giác

Dựa trên mối quan hệ tương cận (gần gũi), giữa:

– Bộ phận – toàn thể

– vật chứa đựng – Vật bị chứa đựng

– Cái cụ thể – Cái trừu tượng.

– Dấu hiệu của sự vật – Sự vật.

Một số ví dụ bài tập điển hình

Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì?

1. “ Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách. Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể

(Hồ Chí Minh)

2.

Áo chàm đưa buổi phân ly

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

(Tố Hữu)

3.

Vì sao? Trái Đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên Người: Hồ Chí Minh

(Tố Hữu)

Trả lời:

1. Trong câu văn xuất hiện hình ảnh hoán dụ, cụ thể:

– Từ “Làng xóm” giúp liên tưởng với người nông dân sống ở đó. Từ “đói rách” giúp ta liên tưởng tới cuộc sống nghèo khó.

– Giữa làng xóm – người nông dân là mối quan hệ gần gũi giữa vật chứa đựng và vật bị chứa đựng.

– Giữa đói rách – cuộc sống nghèo khó là mối quan hệ gần gũi giữa dấu hiệu của sự vật và sự vật mang dấu hiệu.

2. Trong câu văn xuất hiện hình ảnh hoán dụ, cụ thể:

– Từ “áo chàm” giúp liên tưởng đến Đồng bào Việt Bắc. Tấm áo chàm đơn sơ, bình dị là một trong dấu hiệu đặc trưng của người dân Việt Bắc. Màu áo chàm mang vẻ đẹp mộc mạc, bền bỉ và khó phai như tấm lòng của người dân Việt Bắc thủy chung, sâu nặng. Câu thơ là sự ca ngợi tình cảm của người dân Việt Bắc đối với bộ đội về xuôi.

– Giữa “áo chàm” và “đồng bào Việt Bắc” có mối quan hệ gần gũi giữa dấu hiệu của sự vật và sự vật mang dấu hiệu.

3. Trong câu văn xuất hiện biện pháp tu từ hoán dụ, cụ thể:

– Từ “Trái Đất” giúp liên tưởng đến nhân loại sống trên Trái Đất. Giữa “Trái Đất” và “nhân loại sống trên Trái Đất” có mối quan hệ gần gũi giữa vật chứa đựng và vật bị chứa đựng.

Trên đây là một số vấ đề liên quan đến Hoán dụ là gì? và một số bài tập ví dụ điển hình đi kèm. Mong rằng đây sẽ là một nguồn tài liệu bổ ích có thể giúp Quý bạn đọc trong quá trình nghiên cứu và học tập.

Nếu vẫn còn thắc mắc hoặc để biết thêm nhiều thông tin, Quý bạn đọc có thể liên hệ với chúng tôi để được tư vấn. Chúc các bạn học tập thật tốt. Xin cảm ơn.

Đánh giá bài viết:
4.5/5 - (270 bình chọn)

BÀI VIẾT MỚI NHẤT

Nguyện vọng 2 có tăng điểm không?

Theo quy định của Bộ GD&ĐT, các nguyện vọng trong cùng một đợt xét tuyển được các trường Đại học xét bình đẳng như nhau, không phân biệt nguyện vọng 1, 2 hay 3,4,5... Vì thế, thí sinh dù đăng ký ở nguyện vọng 1 hay nguyện vọng 10 vào cùng 1 ngành đều được các trường xét tuyển bình đẳng như nhau, thí sinh điểm cao sẽ được xét trúng tuyển...

Nguyện vọng 1, 2 là gì?

Nguyện vọng 1 là mong muốn được trúng tuyển vào ngành, trường mà bạn yêu thích nhất. Khi bạn đăng ký kết quả tổ hợp môn thi đầu tiên tại Hội đồng thi của trường đó và sẽ được trường ĐH đó xếp loại. Nếu bạn đạt điểm cao, bạn sẽ được nhận vào ngành mình...

Giấy báo trúng tuyển đại học là gì?

Giấy báo trúng tuyển đại học là giấy tờ quan trọng xác nhận thí sinh đã chính thức đậu đại học, đây cũng là yêu cầu bắt buộc khi muốn nộp hồ sơ nhập học vào trường Đại học đã đăng ký trước...

Tân sinh viên là gì? Tân sinh viên cần chuẩn bị những gì?

Tân sinh viên là gì? Tân sinh viên cần chuẩn bị những gì? Khách hàng quan tâm theo dõi bài viết để có thêm thông tin hữu...

Bị buộc thôi học có được thi lại đại học không?

Để trả lời cho câu hỏi về Bị buộc thôi học có được thi lại đại học không? Thì chúng ta cần nắm được quy định Tại Điều 5 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư...

Có được đổi nguyện vọng sau khi biết điểm 2022

Công văn 2598/BGDĐT-GDĐH năm 2022 đính kèm Kế hoạch 2287/KH-SGDĐT năm 2022 hướng dẫn về lưu ý của thí sinh đối với hoạt động đăng ký và xử lý nguyện vọng trong tuyền sinh đại học, cao...

Giấy báo trúng tuyển đại học nhận ở đâu?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Giấy báo trúng tuyển đại học nhận ở...

Hồ sơ nhập học cao đẳng gồm những gì?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Hồ sơ nhập học cao đẳng gồm những...

Khi nào có giấy báo trúng tuyển đại học 2022?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Khi nào có giấy báo trúng tuyển đại học...

Mất giấy báo trúng tuyển đại học có nhập học được không?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Mất giấy báo trúng tuyển đại học có nhập học được...

Nhập học đại học muộn có sao không?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Nhập học đại học muộn có sao...

Khối A nên học ngành gì dễ xin việc?

Khách hàng quan tâm đến Khối A nên học ngành gì dễ xin việc? vui lòng theo dõi nội dung bài viết để có thêm thông tin hữu...

Học lực khá nên chọn ngành nào khối C?

Học lực khá có thể chọn chuyên ngành Báo chí truyền thông, đây là ngành nằm trong số ngành khối C dễ xin việc bởi nhu cầu công việc rất...

Học lực khá nên chọn ngành nào khối B?

Sau khi lựa chọn được ngành học phù hợp, các em cần căn cứ vào điểm thi dự kiến, vị trí trường, tiêu chí tuyển sinh của trường để lựa chọn trường Đại học theo học khối B phù...

Học lực khá nên chọn ngành nào khối A?

Mỗi ngành khác nhau sẽ có những yêu cầu đặc thù khác nhau. Ví dụ, khối ngành Quân đội – Công an đề cao tinh thần trung với Đảng, hiếu với dân và tác phong sinh hoạt và làm việc chuẩn mực, đúng đắn. Trong khi đó, ngành Y lại yêu cầu cao về tính cẩn thận và phẩm chất đạo đức của người y, bác...

Xem thêm

Hotline: 1900.6557