Luật Hoàng Phi Tài liệu Văn học Các biện pháp nghệ thuật và tác dụng các biện pháp nghệ thuật

Các biện pháp nghệ thuật và tác dụng các biện pháp nghệ thuật

Các biện pháp nghệ thuật có vai trò rất lớn tạo nên sự thành công của tác phẩm. Do đó, để học tốt môn Ngữ văn, học sinh cần nắm được các biện pháp nghệ thuật và tác dụng các biện pháp nghệ thuật.

Trong các tác phẩm văn học, các tác giả thường sử dụng các biện pháp nghệ thuật nhằm bổ trợ cho việc diễn đạt nội dung. Có thể khẳng định, các biện pháp nghệ thuật có vai trò rất lớn tạo nên sự thành công của tác phẩm. Do đó, để học tốt môn Ngữ văn, học sinh cần nắm được các biện pháp nghệ thuật và tác dụng các biện pháp nghệ thuật thường được sử dụng trong văn học Việt Nam.

So sánh

Đây là biện pháp tu từ thường được sử dụng nhất, được sử dụng gắn liền với các từ ngữ: “như”, “bao nhiêu…bấy nhiêu”. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp các từ ngữ biểu hiện sự so sánh thường bị ẩn.

Như vậy, So sánh là việc đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

Biện pháp so sánh có tác dụng làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự vật được nhắc tới, khiến cho câu văn thêm phần sinh động, gây hứng thú với người đọc.

Ví dụ: Trẻ em như búp trên cành. Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan.

Biện pháp so sánh giữa “trẻ em” với “búp trên cành”, gợi cho người nghe, người đọc thấy được sự non nớt của trẻ em. Vì thế, trẻ em cần được bao bọc, che chở và chăm sóc.

Nhân hóa

Nhân hóa là biện pháp tu từ sử dụng những từ ngữ chỉ hoạt động, tính cách, suy nghĩ,… của con người để miêu tả đồ vật, sự vật, con vật,…

 Ví dụ: Trong tác phẩm rừng xà nu của tác giả Nguyễn Trung Thành có đoạn:

“ Nhưng cũng có những cây vượt lên được cao hơn đầu người, cành lá xum xuê như những con chim đã đủ lông mao, lông vũ. Đạn đại bác không giết nổi chúng, nhưng vết thương của chúng chóng lành như trên một thân thể cường tráng.”

Từ ví dụ nêu trên, ta có thể thấy các biện pháp nghệ thuật và tác dụng các biện pháp nghệ thuật. Nổi bật trong đoạn văn trên là phép nhân hóa cây xà nu với thân thể cường tráng.

Biện pháp nhân hóa có tác dụng làm cho đồ vật, con vật, cây cối, thiên nhiên gần gũi hơn với con người. Từ đó, giúp con người quý trọng, gắn bó và có ý thức giữ gìn, bảo vệ thiên nhiên. Ngoài ra, còn biểu thị tình cảm, suy nghĩ của con người với thế giới xung quanh.

Ẩn dụ

Ẩn dụ cũng là một biện pháp nghệ thuật thường xuyên được sử dụng nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. Ẩn dụ là phương thức biểu đạt gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.

Ví dụ:

“ Thuyền về có nhớ bên chăng

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”

(Ca dao)

Trong câu ca dao trên, hình ảnh “thuyền” và “bến” được sử dụng để chỉ người đàn ông và người phụ nữ. Trong đó, “thuyền” chỉ người đàn ông, bôn ba ngược xuôi. Còn “bến” chỉ người phụ nữ ở một nơi chờ đợi người đàn ông. Từ đó nói lên sự sắt son, chung thủy của tình yêu nam nữ.

Hoán dụ

Hoán dụ là biện pháp nghệ thuật thường bị nhầm lẫn với biện pháp ẩn dụ. Khác với ẩn dụ, Hoán dụ là biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi.

Biện pháp hoán dụ có tác dụng làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.

Ví dụ:

“ Áo nâu cùng với ao xanh

Nông thôn cùng với thành thị đứng lên.”

Áo nâu đại điện cho người nông dân của vùng nông thôn, áo xanh đại diện cho giai cấp công nhân của thành thị.

Nói quá

Tìm hiểu về các biện pháp nghệ thuật và tác dụng các biện pháp nghệ thuật, chúng ta không thể không nhắc đến biện pháp nói quá.

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại quy mô, mức độ, tính chất của sự vật và hiện tượng.

Biến pháp nói quá giúp làm cho hiện tượng, sự vật miêu tả được nhấn mạnh, gây ấn tượng và tăng sức biểu cảm.

Ví dụ:

“ Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù. Dẫu trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng.”

(Hịch tướng sĩ, Trần Quốc Tuấn)

Biện pháp nói quá giúp cho tác giả thể hiện sự căm tức đối với quân xâm lược cũng như quyết tâm đánh thắng kẻ thù.

Nói giảm nói tránh

Trái ngược với nói quá là biện pháp nói giảm nói tránh. Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, lịch sử.

Ví dụ:

“ Bác đã đi rồi sao Bác ơi

Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời”

(Bác ơi!, Tố Hữu)

Trong hai câu thơ trên, nhà thơ Tố Hữu đã sử dụng từ “đi” thay cho từ “chết” để giảm đi sự đau thương, mất mát.

Điệp từ, điệp ngữ

Điệp từ, điệp ngữ cùng là một biện pháp được sử dụng nhiều trong thơ, văn Việt Nam. Điệp từ, điệp ngữ là biện pháp tu từ lặp lại nhiều lần một từ hoặc cụm từ.

Các câu thơ, câu văn sử dụng điệp ngữ đạt hiệu quả cao về diễn đạt, tạo sự hứng thú cho người đọc người nghe. Bởi điệp từ, điệp ngữ có tác dụng nhấn mạnh, tạo ấn tượng, gợi liện tưởng, cảm xúc, vấn điệu cho câu thơ, câu văn.

Ví dụ:

” Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương emthương em biết mấy.”

Đoạn thơ trên trên được trích từ bài thơ Gửi em Cô thanh niên xung phong của tác giả Phạm Tiến Duật, tác giả đã sử dụng biện pháp lặp từ nối tiếp “thương em” vô cùng gợi cảm. Cụm từ “thương em” được lặp lại nhiều lần diễn tả tình cảm của tác giả đối với cô thanh niên xung phong.

Qua bài viết trên, bạn đọc đã nắm được các biện pháp nghệ thuật và tác dụng các biện pháp nghệ thuật thường được sử dụng trong văn học Việt Nam. Mong rằng, những thông tin trên sẽ hữu ích với bạn đọc và giúp cho các em học sinh học tập tốt môn Ngữ văn.

Đánh giá bài viết:
4.5/5 - (94 bình chọn)

BÀI VIẾT MỚI NHẤT

Nguyện vọng 2 có tăng điểm không?

Theo quy định của Bộ GD&ĐT, các nguyện vọng trong cùng một đợt xét tuyển được các trường Đại học xét bình đẳng như nhau, không phân biệt nguyện vọng 1, 2 hay 3,4,5... Vì thế, thí sinh dù đăng ký ở nguyện vọng 1 hay nguyện vọng 10 vào cùng 1 ngành đều được các trường xét tuyển bình đẳng như nhau, thí sinh điểm cao sẽ được xét trúng tuyển...

Nguyện vọng 1, 2 là gì?

Nguyện vọng 1 là mong muốn được trúng tuyển vào ngành, trường mà bạn yêu thích nhất. Khi bạn đăng ký kết quả tổ hợp môn thi đầu tiên tại Hội đồng thi của trường đó và sẽ được trường ĐH đó xếp loại. Nếu bạn đạt điểm cao, bạn sẽ được nhận vào ngành mình...

Giấy báo trúng tuyển đại học là gì?

Giấy báo trúng tuyển đại học là giấy tờ quan trọng xác nhận thí sinh đã chính thức đậu đại học, đây cũng là yêu cầu bắt buộc khi muốn nộp hồ sơ nhập học vào trường Đại học đã đăng ký trước...

Tân sinh viên là gì? Tân sinh viên cần chuẩn bị những gì?

Tân sinh viên là gì? Tân sinh viên cần chuẩn bị những gì? Khách hàng quan tâm theo dõi bài viết để có thêm thông tin hữu...

Bị buộc thôi học có được thi lại đại học không?

Để trả lời cho câu hỏi về Bị buộc thôi học có được thi lại đại học không? Thì chúng ta cần nắm được quy định Tại Điều 5 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư...

Có được đổi nguyện vọng sau khi biết điểm 2022

Công văn 2598/BGDĐT-GDĐH năm 2022 đính kèm Kế hoạch 2287/KH-SGDĐT năm 2022 hướng dẫn về lưu ý của thí sinh đối với hoạt động đăng ký và xử lý nguyện vọng trong tuyền sinh đại học, cao...

Giấy báo trúng tuyển đại học nhận ở đâu?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Giấy báo trúng tuyển đại học nhận ở...

Hồ sơ nhập học cao đẳng gồm những gì?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Hồ sơ nhập học cao đẳng gồm những...

Khi nào có giấy báo trúng tuyển đại học 2022?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Khi nào có giấy báo trúng tuyển đại học...

Mất giấy báo trúng tuyển đại học có nhập học được không?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Mất giấy báo trúng tuyển đại học có nhập học được...

Nhập học đại học muộn có sao không?

Trong nội dung bài viết này chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn trả lời câu hỏi: Nhập học đại học muộn có sao...

Khối A nên học ngành gì dễ xin việc?

Khách hàng quan tâm đến Khối A nên học ngành gì dễ xin việc? vui lòng theo dõi nội dung bài viết để có thêm thông tin hữu...

Học lực khá nên chọn ngành nào khối C?

Học lực khá có thể chọn chuyên ngành Báo chí truyền thông, đây là ngành nằm trong số ngành khối C dễ xin việc bởi nhu cầu công việc rất...

Học lực khá nên chọn ngành nào khối B?

Sau khi lựa chọn được ngành học phù hợp, các em cần căn cứ vào điểm thi dự kiến, vị trí trường, tiêu chí tuyển sinh của trường để lựa chọn trường Đại học theo học khối B phù...

Học lực khá nên chọn ngành nào khối A?

Mỗi ngành khác nhau sẽ có những yêu cầu đặc thù khác nhau. Ví dụ, khối ngành Quân đội – Công an đề cao tinh thần trung với Đảng, hiếu với dân và tác phong sinh hoạt và làm việc chuẩn mực, đúng đắn. Trong khi đó, ngành Y lại yêu cầu cao về tính cẩn thận và phẩm chất đạo đức của người y, bác...

Xem thêm

Hotline: 1900.6557